|
Çok eski
çağlardan orta çağa 13 yüzyılın başlarına kadar
kaldırma araçlarının arkasındaki güç İnsan ve
Hayvan gücüydü Eski Roma İmparatorluğu
saraylarında katlar arasında inip çıkan
dolapların bulunduğu yazıtlardan öğreniyoruz.
Romalı Mimar VİTARÜS. M.S. 26 yılında yazmış
olduğu eserde Roma’da M.Ö. 236 yıl önce dahi yük
kaldırmak ve indirmek için bir takım
araçlarından söz etmiştir. Daha sonra bu
dolapların ilkel bir asansör olduğuna o zamanki
bilim adamları karar vermişlerdir.
Orta çağ
dönemlerinde buna benzer dolapların (asansör)
manastırların duvarlarında dışarıdan faaliyet
gösteren asansörlerin olduğu bilinmektedir bu
tür asansörlerin daha çok savunma ve korunma
amaçla yapıldığı düşmanların gece baskınları
yaparak içeriye girmesinin önlenmesi için
yapıldığı düşünülmektedir.
17. Yüzyılın başlarında VELAYER adındaki bir Fransız
mimar bu ilkel aleti biraz daha geliştirerek
karşı ağırlık ile daha iyi dengede çalışmasını
sağladı ve bu alet elle çevrilerek hareket
ettiriliyordu bunun adına ise uçan sandalye
adını vermiştir. 15 yıl sonra Amerikalı mimar
HENRY WATERMAN daha büyük bir dolap yaptı ve iki
katlı bir binada kullandı bu aleti basınçlı hava
ile çalıştırarak. İnsan gücüne ihtiyaç
kalmadığını gösterdi.
Yeni Çağ'
da ise 1830'larda İngiltere' de hidrolik
tahrikli asansörler, fabrikalarda kullanılmaya
başlanmıştı. Kullanılan tip, fabrikalardaki
mevcut ortak tahrik milinden, kayış ile alınan
hareketle çalışmaktaydı. 1854 yılında Elisha
Graves Otis tarafından insan taşıma maksatlı
ilk asansör imal edildi. 1853'te Amerika' da
buhar gücü ile çalışan yük asansörleri boy
göstermeye başlamıştı. 1867 yılında EDOUX adında
Fransız mühendis uluslar arası Paris sergisi
münasebetiyle yeni bir kaldırma makinesi yaptı
ve adını ASANSÖR (Asseneeur) koydu bu makine
ziyarete gelen misafirleri en yüksek noktaya
kadar çıkartıp indiriyordu. 1878 yılında yine
Paris sergisinde EDOUX Asansör ile 62,5 metreye
yüksekliğe çıkarmayı başardı. 1880 yılında bu
kez Alman fizikçi ERNER VAN SİEMENS yeni bir
buluş ortaya çıkardı. MANNHEİM sergisinde
Elektrikten faydalandı. 1889 yılında Paris’te
açılan bir sergide ünlü Fransız Mühendis EİFFEL
adını ölümsüzleştirdiği birde asansör kurdu ve
insanlar zahmetsiz bu kuleye çıkararak Paris’i
seyrettirdi. |